۱- بدانیم و بپذیریم که آنچه که در کالبد سیاست و سیاست‌ورزی، جاری و حاکم است، واقعیت‌هاست نه آرمان‌ها. این واقعیت‌های موجود است که خط و ربط و مسیر سیاست‌ورزی را مشخص می‌کند و همین واقعیت‌ها، ضرورت استیلای نگاه واقع‌گرایانه در سیاست‌مداران را آشکار می‌سازد.

۲- عراق کشوری است مستقل و دارای روابط حسنه با ایران و علی‌رغم این روابط حسنه، تعارض‌های آشکاری بین طرفین جریان دارد. اتفاقی که در استفاده از نام جعلی برای خلیج همیشه فارس در جریان جام ملت‌های کشورهای عربی در عراق رخ داد نمونه‌ای از این تعارض‌های آشکار بین طرفین است که شاید ریشه‌های آن در نگاه ناسیونالیستی و حتی پان‌عربی اعراب نهفته باشد. و تنها عراق نیست که سعی در استفاده از این واژه جعلی دارد. از زمان قدرت گرفتن جمال عبدالناصر و تفوق نگاه پان‌عربی بین اعراب منطقه،‌ این واژه کذایی بین دولت های منطقه استعمال شده.

۳- آن چیزی که موجب تعجب برخی شده، رفتار خارج از عرف کشور نزدیک به ایران است که البته نگاهی است باطل؛ زیرا ریشه‌های عصبیت اعراب سترگ‌تر از آن است که همسویی دولت‌ها و کشورهای منطقه با ما آن را تحت تاثیر قرار دهد.

۴- با این شرایط و واقعیت‌های موجود، چه باید کرد؟ اولین قدم، مواجهه با واقعیت و پذیرش آن است. بپذیریم حتی عراقی که بین کشورهای منطقه بیشترین قرابت و همسویی با ایران را دارد هم در مناقشه‌های این چنینی،‌ به ذات پان‌عربی خود بازگشته و به روابط بنیادین خود با کشورهای دوست اما غیرعرب پشت‌پا می‌زند. با این اوصاف راهی نیست جز تحت‌فشار قرار دادن طرف مقابل و استفاده از اهرم‌های فشاری که می‌تواند قاعده بازی را بر هم بزند. ما روی تاریخ خود و حق بر سر نام پرآوازه خلیج همیشگی فارس با هیچ کشوری تعارف نداریم؛ حتی اگر از روابط بسیار حسنه‌ای هم با آن کشور برخوردار باشیم زیرا دفاع از هویت تاریخی این سرزمین وظیفه‌ای ملی و تاریخی محسوب می‌شود.

۵- جعل تاریخ خلیج همیشگی فارس باید برای کشورهای منطقه هزینه‌بردار باشد. همان‌طور که عراق به خود جسارت کار‌گیری آن واژه جعلی در خصوص خلیج‌فارس را می‌دهد، ایران هم می‌تواند مناقشه بر سر نام اروندرود را دوباره برجسته کند و رگ غیرت همسایه‌غربی را بجنباند؛ با این تفاوت که نام اروندرود ریشه در واقعیت‌های تاریخی داشته و شط‌العربی که عراق روی آن تعصب داشته، نه!

و اما راه دیگری که در مواجهه با عراق می‌توان در پیش گرفت، مطالبه غرامت جنگ ۸ ساله و هزینه‌ای است که به کشور وارد شد. فارغ از اهرم فشار قرار دادن این موضوع،‌ این غرامت حقی است بر گردن عراق و تاکنون به دلایل مختلف، اهمال‌کاری بسیاری از جانب طرفین برای ادای آن صورت گرفته. حال با توجه به اظهارات خلاف واقع و انتظار دولت عراق و قدم در راهی که موجب تیره‌شدن روابط فی‌مابین خواهد شد، باید به نحوی این کشور هزینه تحریف تاریخ و استفاده از آن واژه جعلی را پرداخت کند.

اگرچه تنها بحث عراق نیست، بلکه باید هزینه به‌کار‌گیری چنین واژه‌های کذایی برای دیگر حکومت‌های منطقه بالا باشد؛ چه این هزینه‌ها مادی باشد و چه معنوی. قطعاً ایران کارت‌های بازی فراوانی برای بالا‌بردن هزینه‌ها و هشدار لازم به دولت‌های عربی منطقه در دست دارد که می‌تواند علیه این سیاست رذیلانه به کار گیرد.