بگ وزرک اهورمزدا هی ای مام بومیم ادا هی اوم اسمانم ادا هی مرتی ام ادا هی شی ی تیم مرتی ام ادا

خدای بزرگ است اهورمزدا. که این زمین را آفرید  که آن اسمان را آفرید که مردم را آفرید. که شادی را برای مردم آفرید

شاید این نوشته ها را در جاهای مختلف شنیده باشید این نوشتار در بیشتر کتیبه های هخامنشی آغازگر نوشتار می باشد  در روز دهم بهمن ماه سال(سده ) بر آن شدم تا نگرش ایرانیان در مورد زندگی را کوتاه بیان کنم .

در باور ایران بنیان آفرینش بر چهار پی گذاشته شده است

آفرینش  زمین و آسمان و مردم و  شادی  از برای مردم

پس شادی جز جدا نشدنی زندگی ایرانیان می باشد و همطراز آفرینش زمین و آسمان و انسان

به همین خاطر در ایران جشن های بسیاری  پی ریزی و برگزار می گردیده است.

جشن های ایران را می توان به پنج  گروه بخش بندی کرد

جشن های سالانه
جشن های ماهانه
جشن های گاهنبار
جشن های مناسبتی
جشن های محلی

جشن های سالانه

از مهمترین جشن های ایران باستان هستند که بین همه ی مردم برگزار می گردیده است  و مهمترین جشن  نوروز بوده که در دوازده روز برگزار می گردیده است

جشن سالانه در دیگر جشن. شب چله است

در باور ایرانیان روز فرزند شب است و چون قرار است فردا  مهر یا خورشید زاده شود این شب را به  جشن می نشینند

دیگر جشن سالانه
جشن سده است که در دهم بهمن برگزار می گردد این جشن به مناسبت پیدایش آتش برگزار می گردد



جشن سده چیست؟

 امروز که دهم بهمن‌ماه است، عده‌ای از مردم کشورمان جشن سده را برگزار می‌کنند. این جشن چیست، به چه ترتیبی برگزار می‌شود و چه کسانی، آن را برگزار می‌کنند؟ آیا این جشن، آیینی مربوط به زرتشتیان است؟ جزییات بیشتر را در ادامه‌ی همین مطلب بخوانید.



 جشن سده چیست و از کجا آمده؟

 جشن سده را به داستان کشف آتش توسط هوشنگ شاه پیشدادی که یکی از پادشاهان اسطوره‌ای ایران بوده، مرتبط می‌دانند. براساس شعری از شاهنامه‌ی فردوسی که این اتفاق را روایت کرده، «هوشنگ‌شاه پیشدادی با گروهی از ملازمانش برای گردش به محلی رفته بود که ناگهان ماری جلویش ظاهر می‌شود. او هم با انگیزه‌ی دفاع از خود سنگی را برداشته و به سوی سر مار پرتابش می‌کند. آن سنگ که از نوع آتش‌زنه بوده، جرقه می‌زند و روش مهار آتش از آن روز جشن گرفته می‌شود.» این‌طور که از اسطوره‌های شاهنامه برمی‌آید، تا پیش از کشف آتش توسط هوشنگ‌شاه پیشدادی، آتشکده‌ها وجود داشته‌اند و از آتش استفاده می‌شده اما راه کنترل و مهار آتش، از زمان جشن سده اتفاق افتاده است.
 از نظر گاهشماری و تقویمی هم این جشن صد روز بعد از زمستان بزرگ(یکم آبان‌ماه در گاهشماری اکنون ایران) برگزار می‌شده است. اعتقاد کلی و فولکلوریک (مردمی) می‌گوید که، بعد از این شب سرما کم شده و هوا رو به گرمی می‌گذارد.
 این بخشی از شاهنامه‌ی فردوسی است که به کشف آتش و جشن سده اشاره کرده است:
 بر آمد به سنگ گران سنگ خرد/هم آن و هم این سنگ گردید خرد
 فروغی پدید آمد از هر دو سنگ/دل سنگ گشت از فروغ آذرنگ
 جهـاندار پیش جهان آفرین/نیایش همی کرد و خواند آفرین
 که اورا فروغی چنین هدیه داد/همین آتش آن گاه قبله نهاد
 یکی جشن کرد آن‌شـب و باده خورد/سده نام آن جشن فرخنده کرد

 آیا جشن سده مربوط به زرتشتیان است؟

 در ذهن خیلی‌ها این‌طور جا افتاده که «سده» یک جشن زرتشتی است و لابد به خاطر آتشی که در آن روشن‌ می‌شود، با پیروان این گروه ارتباط پیدا می‌کند اما واقعیت این است که جشن سده با همین نام در کرمان برگزار می شود و سالهاست که زرتشتی و مسلمان از اول تا آخر در برپایی آن شرکت می‌کنند. سده یک جشن ملی است که در زمان آل‌زیار توسط مسلمانان برگزار می‌شده و هنوز هم در بخش‌های دیگری از کشور، با همین نام یا با نام‌های مشابه برپا می‌شود.

 جشن سده چطور برگزار می‌شود؟

 چند روز قبل از ده بهمن‌ماه که زمان برگزاری جشن است، گروهی از مردم دور هم جمع می‌شوند و در محلی که از قبل برای برگزاری جشن آماده شده، هیزم‌ و چوب‌های خشک را روی هم کپه می‌کنند. در روز برگزاری جشن که ده بهمن‌ماه است، عده‌ای مردم دورهم جمع می‌شوند و آتش را روشن می‌کنند. در بین زرتشتیان، روشن کردن آتش به این منوال انجام می‌شود که عده‌ای از جوانان مشعل به دست، پشت سر موبد به راه می‌افتند و بعد از سه بار گشتن دور توده‌ی هیزم آن را روشن می‌کنند. توده‌ی هیزم آن‌قدر زیاد هست که تا حدود یک‌ساعت سوختنش طول بکشد و آدم را گرم کند .


 جشن های ماهانه

در ایران  باستان  سال به دوازده ماه سی روزه و پنج روز اضافه تقسیم میشود که عبارت است از

۱ اورمزد ۲بهمن ۳. اردیبهشت ۴. شهریور ۵. سپندارمذ
۶. خرداد ۷. امرداد ۸. دی باذر ۹. آذر ۱۰. آبان
۱۱. خور ۱۲. ماه ۱۳. تیر ۱۴. گوش (ایزد) ۱۵. دی به مهر
۱۶. مهر ۱۷. سروش ۱۸. رشن ۱۹. فروردین ۲۰. ب